Muốn được đối xử lịch sự, phải có tiền "bôi trơn"

Doanh nghiệp cho biết vẫn phải trả chi phí “bôi trơn”, phí ngầm cho cán bộ hải quan vì sợ bị phân biệt đối xử.

Có tới 28% doanh nghiệp (DN) phải trả thêm chi phí ngoài quy định. Đó là một trong những nội dung của báo cáo kết quả khảo sát 2015 về mức độ hài lòng của DN đối với thủ tục hải quan mà Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố ngày 12-11.

Xung quanh báo cáo này, PV đã có cuộc trao đổi với ông Đậu Anh Tuấn, (ảnh) Trưởng ban Pháp chế VCCI, người đứng đầu nhóm khảo sát này. Ông Tuấn nhận xét:

Qua khảo sát cho thấy có 94% DN tham gia khảo sát đánh giá sự chuyển biến của chính sách, pháp luật hải quan là tích cực. Đặc biệt đã có một sự thay đổi, chuyển đổi rất lớn từ tư duy nhà nước quản lý và quản lý là đặc quyền, ban ơn, ban phát… sang tư duy nhà nước, cung cấp dịch vụ công, tư duy nhà nước phục vụ, đồng hành với sự phát triển của DN.

35% văn minh, lịch sự

. Hồi tháng 8 vừa qua, sau khi nghe các DN tại Hải Phòng phản ánh những vướng mắc về thủ tục hải quan và thuế, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thốt lên: “Nếu không nghe trực tiếp tôi cũng chẳng bao giờ nghĩ đến thực tế lại có những chuyện như thế”. Vậy hiện nay thủ tục hải quan có còn làm khổ DN?

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế VCCI

+ Ông Đậu Anh Tuấn: Phần lớn các DN được khảo sát đánh giá việc thực hiện thủ tục hải quan ở mức bình thường, số DN cho rằng thực hiện dễ/rất dễ chưa nhiều.

Một số thủ tục DN đánh giá khó/rất khó thực hiện ở mức tương đối cao bao gồm thủ tục hoàn thuế, không thu thuế; thủ tục xét miễn thuế và giải quyết khiếu nại.

Tuy nhiên, có một điểm khá tích cực là phần lớn các DN cho biết khi gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan họ đều được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.

. Có ý kiến cho rằng sở dĩ DN gặp nhiều vướng mắc là do người làm chính sách mắc bệnh “chân vuông”, nghĩa là chỉ ngồi bàn giấy để làm chính sách. Ngoài ra, có một bộ phận cán bộ vô cảm với vướng mắc, khó khăn của DN. Ông nghĩ sao về điều này?

+ Thực tế khảo sát đã chỉ ra phần lớn các DN đều đánh giá thái độ phục vụ của công chức hải quan ở mức bình thường. Tỉ lệ DN đánh giá công chức hải quan “văn minh lịch sự khi tiếp xúc” đạt 35%.
Mức độ am hiểu chuyên môn, nghiệp vụ của công chức hải quan cũng được DN đánh giá khá tốt ở các khâu: thông quan ở khâu kiểm tra hồ sơ (60%), kế đến là khâu kiểm tra thực tế hàng hóa (57%) và thủ tục nộp thuế (52%).

 

Làm thủ tục hải quan tại Khu chế xuất Tân Thuận, TP.HCM. Ảnh: Hữu Luận 

Không “bôi trơn” bị phân biệt đối xử

. Trong những lần khảo sát trước đây, DN cho biết họ phải “bôi trơn” khi làm thủ tục hải quan, vậy lần khảo sát này có gì thay đổi không?

+ Theo kết quả khảo sát 2015, có 28% DN được khảo sát cho biết họ vẫn phải trả chi phí ngoài quy định trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan (năm 2013 có 49% DN cho biết họ phải trả chi phí ngoài quy định, tỉ lệ này năm 2012 là 57%).

Ngoài ra, có tới 35% DN trả lời “không biết” khi được hỏi có trả chi phí ngoài quy định khi thực hiện thủ tục hải quan hay không.

Đáng chú ý là vẫn còn nhiều DN sợ bị phân biệt đối xử nếu không chi trả thêm chi phí ngoài quy định, tức phí ngầm.

. Ông có thể nói rõ hơn về nội dung không nộp phí ngầm sẽ bị phân biệt đối xử?

+ Các DN không trả chi phí ngoài quy định nhận thấy bị phân biệt đối xử bằng các hình thức như bị kéo dài thời gian làm thủ tục; bị yêu cầu bổ sung, giải trình các chứng từ không theo quy định của pháp luật; và cán bộ, công chức hải quan có thái độ không văn minh, lịch sự.

Tuy vậy, tình trạng cán bộ hải quan có thái độ không văn minh, lịch sự khi DN không trả chi phí ngoài quy định giảm đáng kể.

Phải công khai, minh bạch

. Vướng mắc lớn nhất giữa DN và hải quan hiện nay là gì, thưa ông?

+ Có tới 58% DN đã từng gặp những khó khăn nhất định khi thực hiện thủ tục hải quan. Kế đến 60% DN cho rằng cơ quan hải quan và các cơ quan khác phối hợp chưa đồng bộ.

Một số khó khăn khác được phía DN nêu lên là ​yêu cầu cung cấp thông tin giấy tờ ngoài quy định, không công khai thông tin và quy trình xử lý hay cán bộ hải quan không hướng dẫn đầy đủ, tận tình.

Các thủ tục không thu thuế, miễn thuế quy định còn rườm rà, DN mất nhiều thời gian chuẩn bị và đi lại sửa chữa, bổ sung hồ sơ.

. Trước thực trạng trên các DN có đề nghị gì đối với ngành hải quan, thưa ông?

+ Các DN đề xuất cần tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục hải quan, nâng cao chất lượng cung cấp thông tin và tăng cường quan hệ đối tác hải quan - DN.

DN cũng cho rằng hải quan cần tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và công khai, minh bạch trong việc thực hiện thủ tục hải quan; nâng cao kỷ cương, kỷ luật, năng lực giải quyết công việc của cán bộ hải quan; cải thiện hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ DN đến tìm hiểu, làm thủ tục hải quan.

1 con lợn chịu 51 loại thuế, phí thì DN nào chịu nổi!

Tại hội thảo “Cơ hội đối tác để Việt Nam tham gia thành công vào Cộng đồng Kinh tế ASEAN” do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức sáng 13.11, ông Jonathan Dunn, Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam cho rằng, sự chi phối của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đã ngăn cản sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).

Doanh nghiệp trong nước gặp khó 

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, hiện doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) vẫn được bảo hộ và nhận đặc quyền. Do đó, DNNN không quan tâm nhiều đến hội nhập, vấn đề mà khối DNNN quan tâm là tiếp cận Nhật Bản, EU để có vốn ODA.

 

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Bên cạnh đó, bà Chi Lan cho hay, DNNVV, thậm chí siêu nhỏ có mối lo trước mắt quá lớn, phải đối phó với các vấn đề môi trường kinh doanh và ám ảnh bởi số doanh nghiệp giải thể đang rất lớn.

Cũng tại hội thảo, ông Jonathan Dunn cho rằng, các DNNVV gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Vị chuyên gia này đề xuất Việt Nam phải cải cách tài chính khi tham gia kinh tế toàn cầu. Ông nói thêm rằng, cải cách giáo dục để chuyển dịch lực lượng lao động hiệu quả trong lĩnh vực sản xuất cũng là điều Việt Nam cần quan tâm.

Một khó khăn không nhỏ được đề cập tại báo cáo chính là vấn đề tài chính. Ông Aaron Batten, chuyên gia kinh tế của Ngân hàng ADB nhận định, AEC sẽ hỗ trợ Việt Nam kết nối cơ sở hạ tầng và rào cản về pháp lý liên quan đến thương mại mậu biên, hỗ trợ tài chính cho các dự án này.

Vị chuyên gia cũng nói thêm, các doanh nghiệp tư nhân chưa được phát huy trong khi Nhà nước hiện nay rất cần DN tư nhân. Do đó, các nhà đầu tư nước ngoài cảm nhận rủi ro ở Việt Nam rất cao, thiếu sự bình đẳng và thách thức trong nhiều dự án.

“Việt Nam cần hài hòa hóa chính sách và khung pháp quy đồng thời tăng cường đối thoại với khu vực tư nhân”- ông Aaron Batten cho hay.

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, mặc dù môi trường kinh doanh của Việt Nam có nhiều cải thiện, hàng rào thuế quan đối với các nước khi tham gia Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giảm, nhưng đối với doanh nghiệp trong nước nhiều hàng rào lại được dựng lên. Đây là nghịch lý tồn tại lâu nay, cần phải xử lý.

“Hiện nay, thủ tục hành chính của Việt Nam cực kỳ phức tạp và nhiêu khê, cấp nào cũng đều có quyền gây khó cho doanh nghiệp. Thậm chí, thuế phí ở Việt Nam quá nhiều, chẳng hạn 1 quả trứng phải "cõng" 14 loại thuế, phí; 1 con lợn chịu 51 loại thuế, phí. Thuế, phí như thế doanh nghiệp nào chịu nổi” – bà Lan nhấn mạnh.

Bà Phạm Chi Lan cho hay, tình trạng đó là rào cản cho sự phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông dân Việt Nam đang có chiều hướng tăng.

Cũng theo báo cáo về sự sẵn sàng của doanh nghiệp khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), các doanh nghiệp Việt Nam còn bị động và mức độ sẵn sàng hội nhập AEC chưa cao. Biểu hiện là nhận thức của doanh nghiệp về các vấn đề chung của AEC còn thấp, chưa nhận rõ các cơ hội, thách thức và thiếu sự chuẩn bị cho hội nhập AEC.

Nguyên nhân được báo cáo chỉ ra rằng, do nhiều doanh nghiệp thụ động, có chênh lệch lớn giữa thông tin, tuyên truyền, tập huấn và việc tiếp nhận các thông tin này. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đang dốc sức vượt qua khó khăn hiện tại nên không chú trọng được nhiều vấn đề xung quanh, vai trò của các Hiệp hội chưa được phát huy đúng mức...

Hàm ý chính sách cho Việt Nam

Mặc dù sự sẵn sàng cho hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam chưa cao nhưng Việt Nam đã thực hiện khá tốt các cam kết. Báo cáo cho rằng, Việt Nam cần phải đổi mới tư duy khi hội nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), phải xem AEC là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển sang mô hình tăng trưởng mới, là cầu nối của tiến trình hội nhập, là cơ hội tập dượt để tiến tới những sân chơi lớn hơn với yêu cầu khắt khe hơn. AEC cũng là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường tính độc lập, tự chủ thông qua việc đa dạng thị trường và đối tác.

Theo chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, Nhà nước cần dẫn dắt và tạo một cơ chế hội nhập hiệu quả. Phải phát huy và hoàn thiện cơ chế phối hợp của các cơ quan đầu mối về hội nhập hiện có, xây dựng một cơ chế phối hợp thông tin, phản hồi của doanh nghiệp về quá trình hội nhập. Bên cạnh đó là chú trọng đào tạo nhân lực, di chuyển lao động lành nghề trong ASEAN sau 2015…

Báo cáo cũng chỉ ra, về phía doanh nghiệp, các DN cần phải chủ động chuẩn bị cho hội nhập, định vị lại thị trường, biến cạnh tranh thành cơ hội. Song song với đó là tích cực tham gia mạng lưới sản xuất khu vực, chủ động tìm hiểu thông tin…

Ngoài ra, các Hiệp hội, cơ quan nghiên cứu đóng vai trò tư vấn, hỗ trợ quá trình hội nhập. Phải cung cấp thông tin và ví dụ tốt nhất, kinh nghiệm tốt nhất, chủ động xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đào tạo nhân lực, kiến thức, kỹ năng chuyên sâu, xây dựng chuẩn mực kinh doanh…

Theo Toshiro Nishizawa, Giáo sư Chính sách công, Đại học Tokyo, để phát triển trong tình hình hiện nay, Việt Nam nên chọn làm "con rùa" hơn là một "con thỏ" trong cuộc đua.

Theo vị GS này, những nước dựa vào sự phát triển kinh tế vững chắc trong khi tập trung tích lũy vốn có thể không tăng trưởng nhanh, nhưng ổn định hơn, tránh được khủng hoảng và cuối cùng theo được các nước tiên tiến.

Giảm thuế, mua ô tô nhiều sẽ "tác động ngược"?

Chiều 13/11, thảo luận về việc sửa đổi bổ sung một số điều của các Luật về thuế, nhiều đại biểu (ĐB) Quốc hội (QH) bức xúc và không đồng tình với chủ trương xoá thuế cho các doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Lãi hưởng, lỗ đổ cho dân

Không đồng tình với quy định xóa thuế cho các DNNN, theo ĐB Danh Út (Kiên Giang), việc này sẽ tạo ra bất bình đẳng giữa các DN. Nếu DN cứ làm ăn thua lỗ rồi xóa thuế sẽ kìm hãm sự phát triển, khuyến khích làm ăn phi pháp. Trên cơ sở đó, ĐB đề nghị không nên quy định điều này vào trong luật.

Tương tự, ĐB Trương Văn Vở (Đồng Nai) cũng tỏ ra không đồng tình với việc xóa nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt cho DNNN đang chuẩn bị cũng như đã cổ phần hoá. Theo ĐB Vở, chỉ nên xóa nợ trong những trường hợp phát sinh nợ do lỗi của cơ quan nhà nước, không nên xóa cho các đối tượng khác như dự án luật đã nêu, vì điều này trái với quy định của Hiến pháp là mọi công dân phải có nghĩa vụ đóng thuế.

ĐB Vở cũng cho rằng, “không thể chấp nhận tình trạng khi có lợi thì DN hưởng còn lỗ để nhà nước gánh chịu, mà nhà nước ở đây chính là người dân. Quy định này cũng thể hiện sự không nghiêm của pháp luật về thuế. “Pháp luật hiện hành quy định khi chuyển pháp nhân thì pháp nhân mới phải kế thừa các quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời phải chịu trách nhiệm với các khoản nợ, trong đó có cả nợ thuế”, ĐB Vở cho hay.

 

ĐB Nguyễn Thị Nguyệt Hường và nhiều ĐB khác không đồng tình với việc xoá thuế cho DNNN. Ảnh: HL

Cũng không tán thành với việc xoá thuế cho DNNN, ĐB Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Hà Nội) cho rằng, tờ trình của Chính phủ không nêu rõ số lượng bao nhiêu DN, hay tổng số số tiền xóa từ thuế là bao nhiêu? Trên cơ sở đó, nữ ĐB đang làm DN đề nghị không thực hiện chủ trương này để không tạo thành một chính sách thường xuyên, tạo sự bất bình đẳng trong nghĩa vụ nộp thuế.

Có cùng nhận định, ĐB Trần Du Lịch (TPHCM) cho rằng, kể cả trong trường hợp chuyển giao, nếu thuế cũ còn nợ thì người chủ mới vẫn phải có nghĩa vụ thanh toán toàn bộ. ĐB Lịch đề nghị Chính phủ thống kê danh sách cụ thể xem có bao nhiêu DN nằm trong diện được xoá thuế, đồng thời cần đưa ra kịch bản về mức độ phục hồi của DN, đặc biệt không được để quy định này trở thành một chủ trương dài hạn.

Giảm thuế, mua ô tô nhiều sẽ “tác động ngược”?

Một trong những kỳ vọng rất lớn của người tiêu dùng trong thời gian qua là việc đưa thuế suất về bằng không cũng như giảm thuế tiêu thụ đặc biệt tới đây sẽ góp phần giảm giá ô tô, lúc đó người có thu nhập trung bình khá sẽ có cơ hội mua sắm ô tô. Tuy nhiên khi thảo luận về lĩnh vực thuế tiêu thụ đặc biệt chiều cùng ngày, không ít ĐBQH đã lên tiếng phản đối chủ trương giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, vì cho rằng sẽ gây bất lợi cho DN nội địa và ngành ô tô Việt Nam.

Nêu quan điểm về điều này, ĐB Hồ Thị Thủy (Vĩnh Phúc) viện dẫn ra nhiều bất cập khi giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và đề nghị cân nhắc kỹ để đảm bảo lợi ích giữa DN, người tiêu dùng, nhà nước. Trên cơ sở đó, vị ĐB đoàn Vĩnh Phúc đề nghị giữ nguyên thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc chỉ giảm ở mức thấp. Lý do mà ĐB Thuỷ đưa ra là khi giảm thuế đồng loạt sẽ gây “tác động ngược”. Vì khi đó người mua ô tô sẽ tăng đột biến, kéo theo hệ quả lớn về môi trường, kẹt xe, rồi tai nạn giao thông... Mặt khác, việc giảm thuế sẽ khiến DN ngoại hưởng lợi kép, còn DN nội sẽ gặp bất lợi, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám, mất thị trường.

ĐB Lê Văn Lai (Quảng Nam) đưa ra cảnh báo, nếu giảm sâu thuế tiêu thụ đặc biệt thì “đất nước sẽ đối mặt với những thách thức mới”. Khi xe ồ ạt vào Việt Nam, ngành sản xuất ô tô trong nước sẽ bước lên vũ đài mới với một sự “cạnh tranh không tương thích”. Ngành ô tô Việt Nam mới ra đời và còn non trẻ, kinh nghiệm chưa nhiều, trong khi đó các nước có đầy đủ điều kiện để chiến thắng chúng ta ngay trên sân nhà.

“Chính phủ đã tính tới chiến lược phát triển ô tô trong nước có khả năng thất bại không? Đã tính đến việc vượt qua khó khăn này bằng giải pháp nào chưa?”, đặt câu hỏi, rồi ĐB Lai cho biết, nếu thuế tiêu thụ đặc biệt giảm sâu, ngành ô tô trong nước sẽ “chết”. Tại Quảng Nam, DN ô tô sẽ không tồn tại, kéo theo nhiều hệ lụy, hàng chục nghìn lao động sẽ phải đối mặt với cảnh thất nghiệp.

Ngừng nhận nộp thuế bằng tiền mặt

Chiều 13-11, ông Trần Ngọc Tâm, Cục phó Cục Thuế TP.HCM, cho biết đã có đến 98% DN tại TP.HCM đăng ký nộp thuế điện tử. Theo công văn của Bộ Tài chính thì ngân hàng thương mại sẽ không chấp nhận cho DN nộp thuế bằng tiền mặt, chỉ chấp nhận nộp thuế bằng hình thức điện tử, bắt đầu từ tháng 12 tới.

Sẽ không nghẽn mạng
Theo công văn này, đến nay có 90% DN trên cả nước đăng ký nộp thuế điện tử. Tuy đăng ký nhiều nhưng thực tế số chứng từ và số tiền nộp thuế bằng điện tử lại thấp.

Ông Tâm cho biết thêm: “Tuy đăng ký nhiều nhưng số thuế nộp qua điện tử chỉ khoảng 14.000 tỉ, khá nhỏ so với hơn 100.000 tỉ đồng thuế. Trao đổi với nhiều DN mới hiểu là DN còn băn khoăn về tâm lý, chưa mạnh dạn dùng điện tử, chỉ “rón rén” thử nộp bằng điện tử với các khoản thuế nhỏ, vài triệu đồng do sợ sự cố”.

“Nhiều giám đốc chia sẻ họ cũng... sợ kế toán trưởng lợi dụng nên không dám đưa chữ ký số cho kế toán trưởng. Giải pháp mà Cục Thuế khuyến khích là DN đăng ký hai chữ ký số, đăng ký một tài khoản ngân hàng riêng chuyên cho việc nộp thuế điện tử chứ không cho rút tiền mặt, không chuyển khoản đi đâu hết" - ông Tâm cho biết.

Về thời điểm “ép” nộp thuế điện tử ngày 1-12, ông Tâm cho rằng DN nên vượt qua rào cản tâm lý, cứ mạnh dạn nộp thuế điện tử. TP.HCM có khoảng 170.000 DN, thông thường có 30% DN có thuế giá trị gia tăng, khoảng 30% DN có thuế thu nhập DN phải nộp. Không xảy ra chuyện cùng một thời điểm mà các DN đồng loạt nhấn nút nộp thuế điện tử. Do đó không lo nghẽn mạng hay sự cố gì cả. Đặc biệt, thông báo nộp thuế cũng rất nhẹ về dữ liệu nên không làm chậm đường truyền.

 

Người nộp thuế làm quyết toán thuế tại Cục Thuế TP.HCM. Ảnh: Quỳnh Như

Làm sẵn thủ tục cho DN

Song song với đề nghị các UBND tỉnh, thành thì Bộ Tài chính cũng có công văn đề nghị Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) hỗ trợ tuyên truyền, vận động DN đăng ký và thực hiện nộp thuế điện tử đối với tất cả khoản thuế phát sinh.

Ông Lê Văn Khương, Chi cục trưởng Chi cục Thuế quận 3 (TP.HCM), cho biết chỉ còn số ít DN, nhất là DN mới thành lập, chưa hiểu nhiều về nộp thuế điện tử nên chưa đăng ký. Chi cục đã phối hợp với các ngân hàng, hỗ trợ DN đăng ký nộp thuế điện tử ngay tại chi cục đến hết tháng 11. Ví dụ, DN mới thành lập, đến chi cục để làm thủ tục thuế, nộp thuế môn bài thì được hỗ trợ làm hết thủ tục đăng ký, nộp ngay thuế môn bài bằng điện tử. Hết tháng 11, DN phải tự đến ngân hàng để đăng ký, nếu không đăng ký thì DN không thể nộp thuế được vì ngân hàng sẽ không nhận nộp thuế bằng tiền mặt từ đầu tháng 12, ông Khương khẳng định.

Mở đường cho "rác" công nghệ vào Việt Nam?

Thông tư 23/2015 của Bộ KH&CN vừa ban hành quy định cấm nhập máy cũ chỉ căn cứ vào độ tuổi dưới 10 năm là không hợp lý, thiếu cơ sở khoa học nên bị cộng đồng doanh nghiệp (DN) phản ứng dữ dội.

Đó là thông tin nổi cộm tại hội nghị tham vấn giữa DN với các cơ quan quản lý do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức ngày 27-11.

Ông Đỗ Phước Tống, Giám đốc Công ty Cơ khí Duy Khanh kiêm Phó Chủ tịch Hội Cơ khí TP.HCM, cho hay lâu nay công ty mua các máy cũ 10-15-20 năm của Đức, Nhật và Mỹ về dùng tốt. Mua máy mới của Đức, Nhật, Mỹ thì nhiều DN Việt không đủ tiền vì giá rất đắt.

“Do vậy, Nhà nước cấm nhập máy móc cũ trên 10 năm thì các DN Việt chỉ có nước mua máy mới của Trung Quốc hoặc máy cũ dưới 10 năm của Trung Quốc sản xuất. Tuy là máy mới nhưng máy móc do Trung Quốc sản xuất thường chỉ xài 2-3 năm là đã rệu rã rồi! Do đó, cấm nhập máy móc cũ những tưởng sẽ giúp ngăn chặn “rác” cũ công nghệ lỗi thời, hóa ra lại khiến DN phải nhập loại “rác” mới!” - ông Tống cảnh báo.

 

Ảnh : Nguồn Báo Công thương

Đồng quan điểm, ông Trương Quốc Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Máy công cụ và thiết bị TAT, đưa ra những dẫn chứng cụ thể cho thấy 100% khách hàng mua máy của công ty ông đều phản ứng với Thông tư 23/2015 vì nếu áp dụng thì DN chỉ có nước… chết.

Ông Tuấn nhận xét thẳng thừng: “Thông tư này giúp một số DN kinh doanh máy móc, thiết bị của Trung Quốc vào Việt Nam dễ dàng hơn. Song các DN Việt lo ngay ngáy khi mua máy Trung Quốc vì các DN nước này bán máy xong lặn mất tăm. Đây là chuyện không mới trên thương trường”.

Đáp lại, bà Trần Tuyết Nhung, Vụ phó Vụ Đánh giá, Thẩm định và Giám sát công nghệ thuộc Bộ KH&CN, cho rằng trong năm qua có hơn 100 trường hợp máy cũ nhập về không sử dụng được.

“Một tỉnh bé như Đắk Nông thôi mà đã bị 4-5 cái máy cũ. Vay ngân hàng xong, mua máy mang về, ráp lại, máy không chạy được, tìm đối tác thì đã… chạy đâu mất tiêu. Tốn một đống tiền, Nhà nước lại tốn tiền lưu kho, lưu bãi chờ xử lý” - bà Nhung dẫn chứng.

Lập tức ông Đỗ Phước Tống phản biện: “Bộ KH&CN nên thống kê lại cho rõ các trường hợp đấy là DN tư mua hay mấy anh DN nhà nước mua về”.

Bổ sung cho thắc mắc của ông Tống, luật sư Vũ Xuân Hưng, Phó phòng Pháp chế VCCI, lưu ý khối DN tư nhân mua máy móc bằng tiền túi. Do vậy hơn ai hết, họ không dại gì nhập những máy cũ không hiệu quả. Nhà nước không cần lo thay cho họ, thay vào đó nên xem lại các quy định xem có hợp lý không và tại sao các DN cực lực phản đối quy định này.